Roet verwijderen uit een schoorsteen: zo doe je het stap voor stap

Roet verwijderen uit een schoorsteen doe je met een combinatie van mechanisch schoonmaken (vegen) en een ontvettend reinigingsmiddel op de wanden. Voor een lichte roetlaag is borstelen met een schoorsteenveger voldoende. Zit het roet diep in het pleisterwerk of de steen, dan heb je een chemisch reinigingsmiddel of een isolerende primer nodig om door te sijpelen vlekken te stoppen.

Wat is roet en waarom is het lastig te verwijderen?

Roet bestaat uit fijne koolstofdeeltjes die vrijkomen bij onvolledige verbranding. Die deeltjes hechten zich vast aan de wanden van de schoorsteen en trekken met de tijd dieper in het materiaal. Dat maakt roet anders dan gewoon vuil: je kunt het niet zomaar afvegen. Het trekt ook door pleisterwerk en metselwerk heen, waardoor vlekken later terugkomen als je ze niet goed afdicht.

Bovendien is roet vettig en zuur. Gewoon water helpt nauwelijks. Je hebt een ontvetter of een alkalisch reinigingsmiddel nodig om de vettige laag los te maken voordat je kunt schuren of schoonborstelen.

Benodigdheden

• Stofbril en stofmasker (fijnstof van roet is ongezond)
• Handschoenen
• Harde borstel of schuurspons
• Ontvetter of alkalisch schoonmaakmiddel (bijvoorbeeld trisodiumfosfaat of een speciaal roetverwijderaar)
• Emmer met warm water
• Stofzuiger met HEPA-filter (voor losse roetdeeltjes)
• Isolerende vochtprimer of roetblokker (bij het nadien stucen of schilderen)

Roet verwijderen uit de schoorsteen: stap voor stap

Stap 1: Bescherm de omgeving. Leg kleden neer en sluit de kamer zoveel mogelijk af. Roet verspreidt zich snel en kleurt alles wat het raakt zwart. Zet een ventilator op afvoer of open een raam aan de andere kant van de ruimte.

Stap 2: Verwijder los roet. Gebruik een harde borstel of een schoorsteenveegborstel om de losse aanslag van de wanden te kloppen. Zuig daarna alles op met een stofzuiger met HEPA-filter. Gooi de inhoud van de stofzuigerzak gelijk weg in een afgesloten zak.

Stap 3: Behandel de wanden met ontvetter. Breng een ontvetter of alkalisch reinigingsmiddel aan op de roetplekken. Laat het een paar minuten intrekken en schuur daarna krachtig met een harde borstel of schuurspons. Spoel na met schoon water. Herhaal dit bij hardnekkige plekken. Voor diepe roetinsijpeling in metselwerk of pleisterwerk is één behandeling vaak niet genoeg.

Stap 4: Laat volledig drogen. Dit is een stap die mensen vaak overslaan. Als de wand nog vochtig is en je gaat stucen of schilderen, komen de vlekken later terug. Geef de wand minimaal 24 tot 48 uur de tijd om te drogen, afhankelijk van de temperatuur en ventilatie.

Stap 5: Breng een isolerende primer aan. Zodra de wand droog is, zet je de resterende roetvlekken vast met een roetblokker of isolerende primer. Dit product dringt in het materiaal en voorkomt dat roetresten door een nieuwe laag stuc of verf heen bloeden. Uit ervaringen van klussers blijkt dat een goede isoleer-spray of isolerende grondverf zelfs na twee jaar geen doorslag geeft. Breng dit royaal aan en laat het goed drogen voor je verder gaat.

Stucen na het verwijderen van roet

Wil je de schoorsteen daarna stucen, dan is de isolerende primer de schakel die het verschil maakt. Zonder die laag trekt het roet door het nieuwe stucwerk heen, zeker bij een open haard die daarna nog in gebruik is. Breng de primer aan op alle behandelde oppervlakken, ook de plekken die er schoon uitzien. Roetresten zitten soms dieper dan ze er aan de buitenkant uitzien.

Na de primer kun je gewoon stucken met een gebruikelijke stucmortel. Zorg wel dat de schoorsteen lang genoeg buiten gebruik blijft om alles volledig te laten uitharden.

Wanneer schakel je een professional in?

Bij een werkende schoorsteen is het laten vegen door een gecertificeerde schoorsteenveger verstandig, ook vanuit veiligheidsoogpunt. Een schoorsteenveger heeft de juiste borstels voor het volledige kanaal en kan tegelijk controleren op scheuren of aanslag van creosoot, een brandgevaarlijke vettige laag die bij hout stoken ontstaat. Creosoot vraag om een andere aanpak dan gewoon roet en is zelf brandbaar.

Heb je een schoorsteen die al uit gebruik is genomen en wil je de muren eromheen renoveren? Dan kun je de reiniging en isolering zelf doen, maar neem de tijd voor het drogen en sla de primer niet over. Dat is de stap waar de meeste doe-het-zelf-projecten op stranden.

Kort samengevat: verwijder eerst los roet mechanisch, behandel daarna met een ontvetter, laat de wand goed drogen en sluit alles af met een isolerende primer. Die volgorde bepaalt of de vlekken definitief weg blijven of na een paar maanden toch terugkomen.