Rookkanaal aanleggen in bestaande schoorsteen: zo doe je het stap voor stap

Een rookkanaal aanleggen in een bestaande schoorsteen doe je vrijwel altijd met een flexibele roestvrijstalen binnenbuis die je door de bestaande schoorsteenkoker trekt. Dit heet ook wel schoorsteenrenovatie of het invoeren van een flexibele liner. Het is de meest gebruikte methode om een oude, verouderde of beschadigde schoorsteen geschikt te maken voor een nieuwe kachel, houtkachel of gaskachel.

Waarom een nieuw rookkanaal in een bestaande schoorsteen?

Veel bestaande schoorstenen zijn gemetseld en hebben een vierkante of rechthoekige doorsnede. Dat werkt prima voor een open haard, maar voor een moderne gesloten kachel is een ronde binnenbuis nodig. De ronde vorm zorgt voor een betere trek en voorkomt dat roet en condenswater zich ophopen in hoeken. Bovendien zijn oude metselwerkschoorstenen vaak niet meer gasdicht, wat brandgevaar oplevert.

Ook als de bestaande schoorsteen nog intact is, kan het nodig zijn om een nieuwe liner te plaatsen. Denk aan de situatie waarin je een grotere of kleinere kachel aansluit, een andere brandstof gaat gebruiken, of wanneer de schoorsteenveeg constateert dat de binnenwand in slechte staat is.

Wat heb je nodig?

Voor het aanleggen van een rookkanaal in een bestaande schoorsteen gebruik je doorgaans een flexibele roestvrijstalen buis, ook wel flexibele liner of flexibele rookkanaalslang genoemd. De meest gebruikte materiaalsoort is RVS 316L, geschikt voor houtgestookte kachels. Voor gaskachels is RVS 304 in veel gevallen voldoende, maar check altijd de specificaties van de fabrikant.

Wat je verder nodig hebt:

• Flexibele liner met het juiste diameter (veelal 130, 150 of 180 mm, afhankelijk van de kachel)
• Aansluitstuk (verbindingsstuk tussen kachel en liner)
• Afdekkap of schoorsteenkap voor bovenop de schoorsteen
• Rozet of wandplaat aan de onderkant
• Stopwol of isolatiemateriaal (bij sommige installaties)
• Boorhamers, tangen en gereedschap voor leidingwerk

Het juiste diameter is belangrijk: gebruik altijd het rookgasaansluitstuk van de kachel als uitgangspunt. Een te smalle liner geeft trekproblemen; een te brede liner kan leiden tot condensvorming en onvolledige verbranding.

Rookkanaal aanleggen in bestaande schoorsteen: stap voor stap

Stap 1: Meten en voorbereiden. Meet de hoogte van de schoorsteenkoker van boven tot onder. Voeg daar zo’n 1 tot 1,5 meter extra bij voor de aansluiting op de kachel en de bovenafsluiting. Controleer ook de binnendiameter van de bestaande schoorsteen: de liner moet er gemakkelijk doorheen passen.

Stap 2: Schacht reinigen. Laat de schoorsteen vegen door een erkend schoorsteenveger voordat je begint. Roet, los metselwerk of oude roestdeeltjes kunnen de installatie bemoeilijken of beschadigen.

Stap 3: Liner invoeren. Bind de liner aan een touw of invoerkabel en laat hem van bovenaf zakken. Dit doe je het makkelijkst met twee personen: één op het dak die de liner laat zakken, één beneden die bijstuurt. Zorg dat de liner recht blijft en niet krimpt of plooiingen vormt. Draai de liner licht terwijl je hem laat zakken als hij klem komt te zitten.

Stap 4: Aansluiting onderin maken. Bevestig het aansluitstuk aan de onderkant van de liner en sluit dit aan op het rookgaskanaal van de kachel. Gebruik hittebestendig afdichtingsmateriaal (siliconen of rokoskit) om alle verbindingen gasticht te maken.

Stap 5: Afsluiting bovenop de schoorsteen. Monteer bovenaan een schoorsteenkap of afdekplaat die de ruimte tussen de liner en de schoorsteenkoker afsluit. Dit voorkomt dat regenwater, vogels of vuil in de ruimte tussen liner en metselwerk terechtkomen.

Stap 6: Dichtzetten van de ruimte rondom de liner. De ruimte tussen de flexibele liner en de schoorsteenwand kun je opvullen met isolatiekorrels of vermiculite. Dit verbetert de trek en voorkomt condensvorming, vooral bij lange schoorstenen of bij gebruik van een houtgestookte kachel.

Stap 7: Testen. Sluit de kachel aan en maak een proefstook. Controleer alle verbindingen op lekkage van rookgas. Gebruik hiervoor een wierrookpellet of houd je hand bij de verbindingen: je mag nergens trek voelen.

Wanneer schakel je een professional in?

Het aanleggen van een rookkanaal is technisch haalbaar voor een doe-het-zelver met enige ervaring, maar er zijn situaties waarin een erkend installateur verstandiger is. Denk aan een schoorsteen die moeilijk bereikbaar is, een schacht met veel bochten, of een installatie voor een gaskachel waarbij gastighteid nog strenger gecontroleerd wordt. Bij sommige verzekeraars en gemeenten geldt bovendien dat een brandverzekering of vergunning vereist dat de installatie door een erkend bedrijf is uitgevoerd of gekeurd.

Laat in ieder geval altijd de eindinstallatie keuren door een erkend schoorsteenveger of installateur. Die kan ook een conformiteitsverklaring afgeven, wat je nodig kunt hebben bij de verzekering of bij verkoop van de woning.

Veelgemaakte fouten

• Een te klein of te groot diameter kiezen, waardoor de trek niet klopt
• Verbindingen niet goed afdichten, waardoor rookgas naar binnen kan lekken
• De schoorsteen niet laten reinigen voor de installatie, waardoor de liner beschadigt
• Geen schoorsteenkap plaatsen, waardoor vocht in de schacht trekt
• RVS 304 gebruiken voor een houtgestookte kachel: dit is niet bestand tegen de hogere temperaturen en agressieve rookgassen

Een flexibele liner in een bestaande schoorsteen plaatsen is in veel gevallen een haalbare klus als je de stappen zorgvuldig volgt en het juiste materiaal kiest. Neem bij twijfel over het diameter of de materiaalsoort contact op met een specialist, want een fout hier is achteraf kostbaar te herstellen.