Groen dak aanleggen: zo doe je het stap voor stap

Een groen dak aanleggen doe je door laag voor laag een opbouw te maken van wortelwerende folie, drainagemateriaal, substraatlaag en ten slotte beplanting, zoals sedummatten. Het klinkt ingewikkeld, maar met de juiste voorbereiding is het ook voor een doe-het-zelver goed te doen. Op een klein schuur- of aanbouwdak ben je met een paar weekenden klaar.

Voor je begint, is het slim om te controleren of je dak het gewicht kan dragen. Een extensief groen dak met sedummatten weegt al snel 60 tot 150 kilogram per vierkante meter als het nat is. Bij twijfel laat je dit vooraf controleren door een aannemer of constructeur. Is je dak geschikt? Dan kun je aan de slag.

Wat heb je nodig voor een groen dak?

De benodigdheden hangen af van het type groen dak dat je wilt aanleggen. Het meest eenvoudige en populaire type voor particulieren is het extensieve groene dak met sedummatten. Dit is licht, vraagt weinig onderhoud en is relatief goedkoop. Voor dit type heb je de volgende materialen nodig:

• Wortelwerende folie (of een dakbaan met ingebouwde wortelwering)
• Drainagemat of drainageplaten
• Filterdoek (om te voorkomen dat substraat in de drainage spoelt)
• Substraat, speciaal voor groene daken (een lichte, minerale mix)
• Sedummatten of sedum-stekjes
• Dakrandafwerking of retentieranden

Aan gereedschap heb je weinig nodig: een mes of stanleymes voor het op maat snijden van matten en folie, een tuinslang om de matten na het leggen nat te maken, en iets om het substraat gelijkmatig te verdelen, zoals een hark. Vergeet ook persoonlijke bescherming niet: zorg voor stevige schoenen met grip en gebruik een lijn als het dak steiler is dan 5 graden.

Groen dak aanleggen: de stappen op een rij

Werk altijd van beneden naar boven, laag voor laag. De volgorde is belangrijk omdat elke laag een eigen functie heeft.

Stap 1: Controleer de dakbedekking. De bestaande dakbedekking moet waterdicht zijn. Zit er al een goede EPDM- of bitumenlaag op? Dan kun je daar vaak direct op verder bouwen. Zit er een beschadiging in? Repareer die eerst. Op een lek dak heeft een groen dak geen zin.

Stap 2: Leg de wortelwerende folie. Deze folie beschermt de dakconstructie tegen ingroeiende wortels. Laat de folie aan de randen minimaal 15 tot 20 centimeter omhoog lopen. Zorg voor voldoende overlap (minimaal 10 centimeter) bij naden. Plak de naden af met bestendige tape.

Stap 3: Breng de drainagelaag aan. Drainageplaten of een drainagemat zorgen ervoor dat overtollig water snel weg kan. Dit voorkomt dat de plantenwortels te lang in water staan en dat je dak te zwaar wordt bij hevige regen. Leg de drainagemat over de hele dakoppervlakte.

Stap 4: Leg het filterdoek. Leg over de drainagemat een filterdoek. Dit houdt het substraat op zijn plek en voorkomt verstopping van de drainage. Laat het doek ook aan de randen omhoogkomen.

Stap 5: Breng het substraat aan. Gebruik speciaal groendaksubstraat, geen gewone tuinaarde. Gewone aarde is te zwaar en houdt te veel water vast. Dak-substraat bestaat uit lichte, minerale materialen zoals lava of geëxpandeerde kleikorrels. Een laagdikte van 6 tot 10 centimeter is gebruikelijk voor een extensief sedumdak. Verdeel het substraat gelijkmatig met een hark.

Stap 6: Leg de sedummatten. Rol of leg de matten aan, sluit ze goed op elkaar aan en snijd overtollige stukken op maat. Leg de matten zo neer dat er geen grote kieren tussen zitten. Op een hellend dak kun je de matten vastzetten met speciaal groendakgaas of haringen om wegschuiven te voorkomen.

Stap 7: Water geven en laten aanslaan. Na het leggen geef je de matten een grondige beurt met de tuinslang. Daarna hebben de sedumplanten normaal gesproken een paar weken nodig om goed te wortelen. In een droge periode water geven helpt in die aanloopfase. Eenmaal aangeslagen heeft sedum nauwelijks extra water nodig.

Rekening houden met de dakrand

De randen van je groene dak verdienen extra aandacht. Zorg voor een stevige dakrandafwerking die substraat en matten op hun plek houdt. Gebruik materialen die bestand zijn tegen weersinvloeden, zoals aluminium of kunststof randprofielen. Een brede grindstrook langs de randen (zo’n 20 tot 30 centimeter) is ook een goede optie: die helpt bij brandveiligheid en houdt de beplanting bij de dakrand vandaan.

Wanneer is een groen dak juist niet handig?

Een groen dak is minder geschikt op dakdelen met veel schaduw, want sedum heeft zonlicht nodig. Op een dak dat volledig in de schaduw ligt, groeit sedum slecht en krijg je mogelijk mosvorming in plaats van een gesloten tapijt. Ook op daken met een helling van meer dan 30 graden wordt het lastiger: de matten kunnen wegschuiven en het aanleggen is technisch complexer. In dat geval is het beter om een daktuinspecialist in te schakelen.

Verder is het aanvragen van een omgevingsvergunning soms nodig, afhankelijk van de gemeente en het soort gebouw. Check dit vooraf bij je gemeente, zodat je achteraf niet voor verrassingen staat.

Een groen dak aanleggen op een plat schuurte of aanbouw is voor de meeste mensen goed zelf te doen. Pak het laag voor laag aan, gebruik de juiste materialen en geef de sedummatten de tijd om te wortelen. Dan heb je er jarenlang plezier van, met als bonus minder hitte in de zomer, extra waterberging bij regen en een stuk meer biodiversiteit in je tuin.