Schuin dak isoleren tussen de gordingen: zo pak je het aan

Schuin dak isoleren tussen de gordingen doe je door isolatieplaten of -rollen strak tussen de houten balken (de gordingen) te plaatsen, zodat ze de ruimte volledig opvullen zonder kieren. Dit is een van de meest toegepaste methoden bij een hellend dak van binnenuit, en het is goed zelf te doen als je de juiste materialen en aanpak kiest.

Wat zijn gordingen en waarom daartussen isoleren?

Gordingen zijn de horizontale of schuine houten balken in een hellend dak waarop de dakbeschot of dakplaten rusten. De ruimte tussen deze balken is de meest logische plek om isolatie aan te brengen: je benut de bestaande constructiediepte zonder extra ruimte te verliezen aan de binnenkant. Het nadeel is dat de gordingen zelf koudbruggen vormen, want hout geleidt warmte. Houd daar rekening mee bij het bepalen van de totale isolatiedikte.

Welk isolatiemateriaal is geschikt?

De meest gebruikte materialen voor isoleren tussen gordingen zijn:

• Glaswol of steenwol rollen/platen: flexibel, betaalbaar en goed verkrijgbaar. Verkrijgbaar in standaardbreedtes die aansluiten op gangbare gordinghartafstanden (45, 60 of 70 cm).
• PIR- of PUR-platen (harde schuimplaten): hogere isolatiewaarde per centimeter dikte. Handig als de gordingdiepte beperkt is en je toch een lage U-waarde wilt halen.
• Houtwolplaten of cellulose: meer duurzame alternatieven, maar minder gebruikelijk bij doe-het-zelf.

Kies bij voorkeur een breedte die 1 tot 2 centimeter breder is dan de vrije ruimte tussen de gordingen. Het materiaal klemmt dan licht vast en valt niet terug. Dit werkt goed met minerale wol; bij harde PIR-platen meet je nauwkeuriger op en snijd je ze op maat.

Schuin dak isoleren tussen de gordingen: stap voor stap

De meest praktische werkwijze bij een hellend vlak is om de platen of rollen verticaal omhoog te schuiven, achter de gordingen. Zo glijdt het materiaal mee met de dakhelling en hoef je minder te drukken of te klemmen. Hieronder de aanpak op een rij:

• Stap 1 – Meet op: meet de hartafstand tussen de gordingen nauwkeurig op. Controleer meerdere vakken, want de maat kan licht variëren.
• Stap 2 – Snijd op maat: snijd de isolatieplaten of rollen op de juiste breedte. Bij minerale wol gebruik je een lang mes of een troffel; bij PIR gebruik je een scherp stanleymes en een recht lat.
• Stap 3 – Schuif omhoog: schuif de banen van onderaf omhoog in het gordingenrak. Het materiaal klemmt vanzelf als de breedte iets overmaats is.
• Stap 4 – Controleer op kieren: kijk of er spleten zitten bij de naden, langs de gordingen en bij aansluitingen op gevels of kepers. Vul deze op met repen isolatiemateriaal of PUR-schuim (zeker bij harde platen).
• Stap 5 – Dampscherm aanbrengen: breng aan de warme kant (de binnenkant) een dampremmende folie aan. Dit voorkomt dat vochtige lucht vanuit de woonruimte de isolatie intrekt en condensatieproblemen veroorzaakt.
• Stap 6 – Afwerking: bevestig de afwerkingslaag (gipsplaat, sloophout of een ander materiaal) op de gordingen.

Ventilatiespouw: wel of niet nodig?

Bij een kouddak (waarbij de isolatie onder een ventilerende luchtlaag zit) moet je altijd een ventilatiespouw van minimaal 2 tot 4 centimeter vrijlaten tussen de bovenkant van de isolatie en het dakbeschot. Dit is nodig om vochtige lucht af te voeren en rotting van het hout te voorkomen. Vul de gordingruimte dus nooit volledig op als het een kouddak is.

Bij een warmdak (waarbij de isolatie direct tegen de dakbedekking zit zonder ventilatie) gelden andere regels. Dat type dak is minder gangbaar bij hellende daken van binnenuit. Als je twijfelt welk type dak je hebt, kijk dan of er een open nok of ventilatieroosters in de overstekken zitten. Zijn die aanwezig, dan is ventilatie vereist en laat je de spouw vrij.

Veelgemaakte fouten bij isoleren tussen gordingen

De grootste fout is het laten zitten van kieren langs de gordingen. Zelfs een spleet van een halve centimeter veroorzaakt flinke warmteverliezen. Neem de tijd om elke naad dicht te maken. Een tweede veelgemaakte fout is het weglaten van de damprem. Zonder folie aan de binnenkant trekt vochtige lucht de isolatie in en kan de gordingconstructie op termijn beschimmelen of rotten. Ten slotte onderschatten veel mensen de koudebrug via de gordingen zelf. Bij een dikke laag minerale wol die volledig gevuld zit, maar waarbij de gordingen onbehandeld blijven, loopt nog altijd een aanzienlijk deel van de warmte weg via het hout. Overweeg dan een aanvullende laag isolatie aan de binnenkant, dwars over de gordingen.

Klopt de gordinghoogte precies met je gewenste isolatiedikte en breng je de damprem netjes aan? Dan is isoleren tussen de gordingen een doeltreffende en relatief eenvoudige manier om je hellend dak flink te verbeteren. De aanpak vraagt vooral precisie bij het meten en dichtmaken van de naden, niet zozeer bijzonder gereedschap of technische kennis.