Plat dak isoleren aan de binnenzijde: zo pak je het aan

Een plat dak isoleren aan de binnenzijde doe je door isolatiemateriaal tussen de draagbalken van het dak te plaatsen en dit op zijn plek te houden met latten. Dit is de meest toegankelijke methode als je het dak niet van buitenaf wilt of kunt aanpakken, bijvoorbeeld omdat de dakbedekking nog in goede staat is of omdat een aannemer van buitenaf te duur uitvalt.

Toch is binnenisolatie bij een plat dak niet altijd de beste keuze. Het verlaagt de vrije hoogte in de ruimte eronder, en je loopt eerder het risico op vochtproblemen als de damprem niet goed is aangebracht. Hieronder lees je hoe je het stap voor stap aanpakt en waar je op moet letten.

Hoe werkt plat dak isoleren binnenzijde?

Bij deze methode werk je van binnenuit, vanuit de ruimte onder het dak. Je snijdt of zaagt het isolatiemateriaal op maat en plaatst het precies tussen de draagbalken (ook wel gordingen of jukken genoemd). Vervolgens houd je het materiaal vast met latten die je tegen de balken schroeft. Daarna bekleed je het geheel meestal met gipsplaat of een andere plaatmateriaal, zodat je een afgewerkt plafond krijgt.

Het isolatiemateriaal moet goed aansluiten op de balken, zonder kieren of spleten. Kieren zorgen voor koudebruggen, waardoor de isolatie veel minder goed werkt dan berekend. Snijd het materiaal daarom iets ruimer dan de opening en druk het stevig vast voordat je de latten plaatst.

Welk isolatiemateriaal kies je?

Niet elk materiaal is even geschikt voor binnenisolatie van een plat dak. Dit zijn de meest gebruikte opties:

• Glaswol of steenwol: goedkoop en makkelijk zelf te verwerken. Snijdt met een gewoon mes. Nadeel: absorbeert vocht als er geen goede damprem ligt. Zet je een damprem verkeerd neer, dan stapelt vocht zich op in de constructie.
• PIR- of PUR-platen: stijve isolatieplaten met een hoge isolatiewaarde per centimeter. Handig als de ruimte tussen de balken beperkt is. Iets duurder dan wol, maar vochtbestendig en krimpt niet.
• Cellulosevlokken (inblazen): minder geschikt voor doe-het-zelf bij een plat dak; vereist speciale apparatuur.

De gewenste dikte hangt af van de beschikbare ruimte tussen de balken en de Rc-waarde die je wilt halen. Voor woningen geldt op dit moment als richtlijn een Rc van minimaal 3,5 m²K/W bij daken. Om dat te halen heb je, afhankelijk van het materiaal, ruwweg 12 tot 18 centimeter isolatie nodig.

De damprem: niet overslaan

Bij binnenisolatie van een plat dak is een damprem onmisbaar. Warme lucht van binnen bevat vocht. Dat vocht trekt naar de koude kant van de constructie (naar buiten). Als er geen damprem ligt, condenseert dat vocht in de isolatie of in de houtconstructie. Op termijn rot het hout dan aan, of er ontstaat schimmel.

De damprem leg je aan de warme kant van de isolatie, dus tussen de isolatie en het binnenafwerkingsmateriaal (het gipsplaat). Plak de naden zorgvuldig af met speciale tape en laat de folie overlappen bij aansluitingen op muren en balken. Dit klinkt eenvoudig, maar hier gaat het bij doe-het-zelf-projecten het vaakst mis.

Stap voor stap: binnenzijde plat dak isoleren

1. Meet de ruimte tussen de draagbalken nauwkeurig op, zowel de breedte als de hoogte van de holte.
2. Snijd het isolatiemateriaal ruim af, iets groter dan de opening, zodat het strak en kierloos past.
3. Druk de isolatie stevig tussen de balken en zorg dat er geen openingen blijven aan de randen.
4. Schroef latten tegen de balken om het materiaal op zijn plek te houden.
5. Leg de dampremfolie aan aan de binnenkant van de isolatie. Plak naden en aansluitingen zorgvuldig dicht.
6. Bekleed het geheel met gipsplaat of een ander plaatmateriaal dat je vervolgens kunt afwerken.

Nadelen en valkuilen waar je rekening mee houdt

Plat dak isoleren aan de binnenzijde heeft een paar serieuze nadelen tegenover buitenisolatie. Ten eerste verlies je hoogte in de ruimte. Afhankelijk van de gewenste isolatiedikte kan dat al snel 15 tot 20 centimeter zijn. In een toch al laag vertrek is dat voelbaar.

Ten tweede blijven de draagbalken zelf aan de koude kant van de isolatie liggen. Daarmee vormen ze een koudebrug, ook als je de isolatie perfect aanlegt. Dit verminder je deels door ook het balkkop af te dichten, maar helemaal oplossen kan niet zonder buitenisolatie.

Binnenisolatie is toch zinvol als buitenisolatie geen optie is, als het budget beperkt is, of als je een tussenstap wilt zetten voor een latere grondige renovatie. Wil je het maximale resultaat en zijn er geen beperkingen van buitenaf, dan is isoleren aan de buitenzijde (opbouwen bovenop de bestaande dakbedekking) de betere keuze.

Twijfel je of binnenisolatie in jouw situatie werkt? Laat dan een bouwkundige of energieadviseur meekijken, zeker als het dak al ouder is of als je niet weet hoe de huidige dakopbouw eruitziet. Een kleine inspectie van tevoren voorkomt grote problemen achteraf.