Kelder waterdicht maken: zo doe je het stap voor stap

Een kelder waterdicht maken doe je door de oorzaak van het vochtprobleem te achterhalen en daarna de juiste afdichtingsmethode te kiezen, van binnen of van buiten. Welke aanpak het beste werkt, hangt af van hoe ernstig het vochtprobleem is, hoe oud de kelder is en of je de buitenmuren kunt bereiken.

Vocht in een kelder heeft vrijwel altijd één van drie oorzaken: optrekkend grondwater, opstuwend water vanuit de grond of doorslaand regenwater via scheuren in de wanden. Elk van die oorzaken vraagt om een andere oplossing. Ga je meteen timmeren zonder de oorzaak te weten, dan gooij geld weg.

Eerst de oorzaak vaststellen

Plak een stuk plastic folie van ongeveer 30 bij 30 centimeter met tape rondom dicht op de vochtige muur. Laat het 24 uur zitten. Zit het vocht aan de binnenkant van de folie (dus tussen folie en muur)? Dan komt het vocht van buiten door de muur heen. Zit het vocht aan de buitenkant van de folie? Dan gaat het om condensatie van binnenuit, en heb je vooral een ventilatieprobleem, geen waterdichtingsprobleem.

Condensatie los je op met betere ventilatie of verwarming, niet met afdichting. Zie je bij zware regen direct natte plekken? Dan is er waarschijnlijk sprake van een lek in de buitenmuur of een slechte afwatering rondom het gebouw. Staat het water omhoog in de kelder na een regenbui? Dan wijs dit op opdruk vanuit de grond.

Kelder waterdicht maken van binnenuit

Bij een lek van buitenaf dat je niet kunt bereiken, of bij tijdelijk hoge grondwaterstand, werk je van binnenuit. Dit is de meest toegankelijke methode en in de meeste gevallen ook de goedkoopste. Je brengt dan een speciale cementgebonden waterdichtingsmortel of een silicaatinjectieproduct aan op de binnenwand.

Een veelgebruikt middel is een silicaatoplossing op waterbasis, zoals een product op basis van kiezelzuur (ook wel Kiesol of vergelijkbaar). Je verdunt dit 1 op 1 met water en brengt het aan als grondering op een vochtige, gereinigde ondergrond. Het middel trekt in de poriën van het beton of de steen en vormt daar een kristallijn netwerk dat water tegenhoudt. Daarna breng je een afdichtingslaag aan, bijvoorbeeld een cementslurry of een minerale waterdichtingsmortel.

Werkwijze stap voor stap:

• Verwijder loszittend pleisterwerk, vet, verf en vuil volledig van de wand.
• Sluit actieve lekkages eerst af met een snelstollend stopmortel (ook wel hydraulisch cement).
• Maak de ondergrond vochtig, maar verwijder staand water.
• Breng de grondeerlaag aan (silicaat of vergelijkbaar product, verdund 1 op 1 met water).
• Breng daarna in twee of drie lagen de waterdichtingsmortel aan, elke laag loodrecht op de vorige.
• Houd de behandelde muur minimaal 3 dagen vochtig tijdens het uitharden.

Let op: afdichting van binnenuit werkt als weerstand tegen inkomend water, maar keert de vochtdruk van buiten niet om. Bij hoge grondwaterdruk kan de afdichting van binnenuit na verloop van tijd loskomen als de ondergrond niet stevig genoeg is. In dat geval is afdichting van buitenaf de betere, maar ook duurdere keuze.

Kelder waterdicht maken van buitenaf

Afdichting van buitenaf is technisch gezien de meest duurzame methode. Je pakt het probleem aan bij de bron. Hiervoor moet de grond rondom de kelder worden weggegraven tot op de fundering. Dat is een flinke klus die in de meeste gevallen professioneel werk vereist.

Zodra de buitenmuur bloot ligt, breng je een bitumineuze coating of een dikke laag waterdichtingsmortel aan. Daarna wordt er drainage aangelegd (drainagebuizen) en isolatieplaten of een drainagemat voor het afdekken. Dit voorkomt dat grondwater direct tegen de muur staat.

De kosten voor buitenafafdichting zijn fors hoger dan van binnenuit. Naar schatting in 2026 liggen de kosten voor een gemiddeld rijtjeshuis al snel tussen de 5.000 en 15.000 euro voor het uitgraven, behandelen en opvullen, afhankelijk van de omvang, grondtype en toegankelijkheid.

Scheuren en voegen dichten

Haarscheuren lopen vaak door tot buiten en zijn een directe doorgang voor water. Kleine scheuren (tot 0,3 millimeter) kun je opvullen met een cementgebonden reparatiemortel. Bredere scheuren vraag je eerst uit tot een v-vorm, zodat de mortel grip krijgt, en vul je daarna in lagen op. Bij actieve scheuren waar water doorheen stroomt, gebruik je eerst snelstollend stopmortel om het lek dicht te zetten, voordat je verder werkt.

Voegwerk dat is weggeslagen of uitgespoeld vormt ook een risico. Verwijder het oude voegwerk tot op een diepte van minimaal 1,5 centimeter en vul het opnieuw op met een waterdichte voegmortel.

Wanneer kun je het beter uitbesteden?

Kleine vochtplekken en haarscheuren kun je als doe-het-zelver goed aanpakken met producten uit de bouwmarkt. Maar als er sprake is van structurele wateroverlast, opdruk van grondwater, forse scheuren in de fundering of als de kelder een bewoning- of opslagfunctie heeft, is het verstandig een bouwkundige of een gespecialiseerd bedrijf in te schakelen. Zij kunnen ook de oorzaak beter beoordelen en voorkomen dat je een methode kiest die uiteindelijk niet werkt.

Een kelder waterdicht maken is goed te doen als je de oorzaak kent en de juiste producten gebruikt in de juiste volgorde. Begin altijd bij de oorzaak, dicht actieve lekkages als eerste, werk op een schone en vochtige ondergrond, en plan genoeg uithardtijd in. Zo voorkom je dat je het werk over een paar jaar opnieuw moet doen.