De magie achter de blauwe lucht verklaard

Zonlicht zorgt voor kleur in de lucht

Waarom is de lucht blauw? Het antwoord begint bij zonlicht. Zonlicht lijkt wit, maar bestaat eigenlijk uit verschillende kleuren. Al deze kleuren samen vormen een soort regenboog die je soms na een bui aan de hemel ziet. Zodra het zonlicht de aarde bereikt, botst het tegen kleine deeltjes in de lucht. Dit zijn bijvoorbeeld moleculen van stikstof en zuurstof. Doordat deze deeltjes in de lucht zitten, wordt het zonlicht in allerlei richtingen verspreid.

Kleine deeltjes verdelen het licht

Wanneer het licht tegen de kleine deeltjes in de lucht aankomt, buigt het af en wordt het verdeeld. Niet alle kleuren worden evenveel gebogen. De kleur blauw wordt veel meer verstrooid dan andere kleuren. Dat komt omdat blauw licht een kortere golflengte heeft dan de andere kleuren. Kortere golven verspreiden makkelijker door de lucht dan langere, zoals rood. Hierdoor valt er vanuit de hele lucht een blauwe gloed in je oog als je naar boven kijkt.

De rol van de zon in de kleur van de lucht

De zon staat overdag meestal hoog aan de hemel. Het licht legt dan een korte weg af door de lucht voordat het jouw ogen bereikt. Omdat blauw licht zo makkelijk verstrooit, lijkt de hele hemel blauw. Maar ’s ochtends en ’s avonds, bij zonsopgang en zonsondergang, is de lucht vaak rood of oranje. Dat komt doordat het zonlicht dan een veel langere weg aflegt door de atmosfeer. Onderweg is bijna al het blauwe licht uit het zonlicht verspreid en bereikt vooral rood en oranje jouw oog. Daarom zijn de kleuren in de lucht bij zonsondergang vaak zo mooi warm.

Waarom is de lucht soms anders van kleur

Op sommige dagen is de lucht niet helder blauw, maar lichtgrijs of zelfs oranje. Dit heeft vaak te maken met stof, rook, as of waterdruppeltjes in de lucht. Als er bijvoorbeeld veel rook van een bosbrand in de lucht hangt, kan het zonlicht niet goed door de rook heen komen. Ook bij mist of smog gebeurt dit. Het licht wordt dan niet alleen verstrooid, maar ook tegengehouden. Daardoor lijkt de lucht minder blauw en soms zelfs geel of roze. Als het veel regent, kunnen grote regendruppels meer licht tegenhouden. De lucht ziet er dan vaak grijs uit.

De blauwe lucht op andere plekken of planeten

Niet overal op aarde ziet de lucht er even blauw uit. Op plekken met veel stof of waterdamp kan de kleur veranderen. Op bergen of in droge gebieden, waar de lucht heel schoon is, lijkt de lucht juist extra blauw. Op andere planeten werkt het anders. Op Mars is de lucht vaak roodbruin. Dat komt doordat daar veel rood stof in de lucht zweeft. Op aarde hebben we een blauwe lucht door het soort moleculen in onze dampkring.

Meest gestelde vragen over waarom de lucht blauw is

• Waarom is de lucht soms toch niet blauw?

  De lucht is niet altijd blauw als er veel stof, rook, mist of wolken in de atmosfeer hangen. Deze deeltjes houden het zonlicht tegen of veranderen de richting, waardoor de lucht bijvoorbeeld grijs, geel of roze lijkt.

• Wordt de lucht op zee ook blauw door hetzelfde effect?

  Ja, ook boven zee zorgt de verstrooiing van het zonlicht ervoor dat de hemel blauw lijkt. Soms is de kleur extra helder, omdat er minder stof of luchtvervuiling boven het water hangt.

• Is blauw de enige mogelijke kleur voor de lucht?

  Op aarde lijkt de lucht het vaakst blauw. Maar op andere planeten kan de lucht een andere kleur hebben. Op Mars lijkt de hemel bijvoorbeeld eerder roodachtig, door het stof dat in de lucht zweeft.

• Waarom is de lucht ’s avonds vaak rood of oranje?

  Rood en oranje kleuren zie je vooral bij zonsopgang en zonsondergang, omdat het zonlicht dan een langere weg door de dampkring aflegt. Het blauwe licht wordt onderweg verspreid, en vooral rood en oranje blijven over.