Hoe groot mag een tuinhuis zijn zonder vergunning?

Een tuinhuis plaatsen zonder vergunning mag, maar de maximale grootte hangt af van de omvang van je tuin. In een tuin kleiner dan 100 m² mag je tot 50% van de tuinoppervlakte bebouwen zonder omgevingsvergunning. In een tuin van 100 m² of groter gelden vaste maximale oppervlaktes. Hieronder lees je precies wat de regels zijn en waar je rekening mee moet houden.

Hoe groot mag een tuinhuis zijn zonder vergunning: de basisregels

In Nederland valt een tuinhuis onder het begrip “bijgebouw” of “vergunningvrij bouwwerk”. De regels daarvoor staan in het Besluit omgevingsrecht (Bor). De maximale oppervlakte die je vergunningvrij mag bouwen, hangt af van hoeveel bebouwing er al op je perceel staat en hoe groot je tuin is.

De algemene vuistregels zijn:

• Tuin kleiner dan 100 m²: je mag maximaal 50% van de tuinoppervlakte bebouwen. Bij een tuin van 60 m² is dat dus maximaal 30 m².
• Tuin tussen 100 en 300 m²: je mag maximaal 50 m² aan bijgebouwen plaatsen zonder vergunning.
• Tuin groter dan 300 m²: je mag maximaal 50 m² plaatsen, of maximaal 20% van de tuinoppervlakte als dat meer oplevert. Bij een tuin van 400 m² is 20% gelijk aan 80 m², maar in de praktijk geldt dan een absoluut maximum van 150 m² voor het totaal aan vergunningvrije bijgebouwen.

Let op: bij deze oppervlaktes telt alles mee wat al in de tuin staat. Een bestaande schuur, garage of overkapping telt dus mee bij het totaal. Je kijkt altijd naar de totale bebouwde oppervlakte van bijgebouwen samen, niet alleen naar het tuinhuis dat je wilt plaatsen.

Hoogtelimieten die je niet mag overschrijden

Naast de oppervlakte gelden er ook regels voor de hoogte van een vergunningvrij tuinhuis. De maximale hoogte is afhankelijk van het type dak:

• Plat dak: maximaal 3 meter hoog.
• Schuin dak (zadeldak of lessenaarsdak): maximaal 5 meter hoog aan de nok.

Een tuinhuis van 2,5 meter hoog met een plat dak valt in vrijwel alle gevallen ruim binnen de grenzen. Wil je een hoger tuinhuis met een decoratieve dakvorm, dan moet je goed opletten dat je de nokbegrenzing van 5 meter niet overschrijdt.

Waar in de tuin mag het tuinhuis staan?

Vergunningvrij bouwen mag alleen in het achtererfgebied of het zij-erfgebied. Dat betekent: achter de voorgevel van je woning, of naast de woning als de zijkant niet grenst aan openbaar toegankelijk gebied (zoals een stoep of plein). Aan de voorkant van je woning mag je in de meeste gevallen geen vergunningvrij tuinhuis plaatsen.

Daarnaast moet het tuinhuis op minstens 1 meter afstand van de achterste en zijdelingse perceelgrenzen staan, tenzij het grenst aan een blinde gevel van je buren. In dat geval mag je soms wel op de erfgrens bouwen. Check dit altijd even bij je gemeente, want de interpretatie kan per situatie verschillen.

Wanneer heb je toch een vergunning nodig?

Er zijn situaties waarin je voor een tuinhuis alsnog een omgevingsvergunning moet aanvragen, ook al lijkt het op het eerste gezicht vergunningvrij. Dit speelt bij:

• Een beschermd stads- of dorpsgezicht. In dat geval zijn de regels strenger en mag je aan de achterkant mogelijk minder bouwen.
• Een monument. Staat je woning op de monumentenlijst, dan gelden aparte regels voor alle aanpassingen op het perceel.
• Afwijkend bestemmingsplan. Sommige gemeenten hebben in het bestemmingsplan strengere regels opgenomen dan de landelijke normen. Je kunt het bestemmingsplan van jouw perceel gratis inzien via ruimtelijkeplannen.nl.
• Gebruik als verblijfsruimte. Een tuinhuis dat je wilt gebruiken als slaapkamer, kantoor of logeerruimte valt in sommige gemeenten onder andere regels.

Praktisch voorbeeld: tuin van 150 m²

Stel, je hebt een tuin van 150 m² en er staat al een kleine schuur van 10 m². Je wilt een tuinhuis plaatsen. De maximale vergunningvrije bebouwing is 50 m² in totaal. Omdat de schuur al 10 m² inneemt, mag het tuinhuis maximaal 40 m² groot zijn. Controleer ook of de hoogte binnen de grenzen valt, en zorg dat het tuinhuis in het achtererfgebied staat op minstens 1 meter van de erfgrens.

Twijfel je of jouw situatie vergunningvrij is? Neem dan even contact op met de afdeling Bouw en Wonen van je gemeente. Zij kunnen op basis van jouw specifieke perceel en bestemmingsplan snel uitsluitsel geven, zodat je achteraf geen onaangename verassingen hebt.